2361 EB Warmond
071-30 11 948
Fysiotherapie Specialisaties Perfect Pilates Aandoeningen
Tarieven Direct toegankelijk Ons mailadres Links
Revalidatie na een knie-operatie
Er zijn verschillende redenen om een knie te opereren en en zijn heel veel verschillende operatietechnieken.
Daar gaat dit stukje dan ook niet over, dat zou veel te ver gaan.
Voor dit stukje gaan we uit van een behoorlijke knie-operatie, bijvoorbeeld na een lelijke breuk. De revalidatie
duurt dan lang.
We willen u wel wat tips geven over zaken die u kunt tegen komen en die helaas soms niet in de algemene voorlichting
genoemd worden. Tips voor elke dag zeg maar. Van die dingen die we vaak in de praktijk tegen komen en waar
iedereen opnieuw het wiel voor uit moet vinden.
Rond de operatie
Het zou heel mooi zijn als u voor de knieoperatie al eens onbelast gelopen hebt met krukken en dus zonder
risico’s al hebt kunnen oefenen. Helaas…… Maar als u die kans krijgt: doen!
U krijgt van uw chirurg goede voorlichting over de operatie. Luister goed, stel vragen.
Na de operatie krijgt u nauwkeurige instructies over wat u met uw knie mag doen. Bijvoorbeeld de eerste
6 weken niet belasten, of met een kruk lopen. Over hoeveel graden u mag buigen en strekken.
Luister hier goed naar, vraag eventueel nog een keer, het kan niet duidelijk genoeg zijn. Uw fysiotherapeut
krijgt niet altijd vanzelfsprekend te horen van de chirurg wat u wel en niet mag doen. Eventueel bellen we
op, maar vaak kunnen we goed uit de voeten met wat aan u verteld is.
Na de operatie
Ook als u geen complicaties krijgt, bent u na een operatie aan uw knie nog lange tijd niet de oude.
Vermoeidheid
In het begin merken veel mensen dat ze eigenlijk ieder moment van de dag (en nacht) kunnen slapen.
Dit kan komen door een narcose (bij ruggeprik ligt dit weer heel anders) maar ook door alle indrukken en
spanning die u de afgelopen tijd heeft gehad. Geef er gewoon aan toe, een uitgerust lichaam herstelt gemakkelijker
dan een moe lichaam. Ook kunt u in het begin een gebrekkige concentratie hebben, maar dat wordt met de dag
beter.
Hechtingen
De hechtingen trekken vaak enorm aan de wond. Als ze er eindelijk uit mogen, lucht dat enorm op.
De eerste tijd, afhankelijk van hoe de wond gesloten is, moet u misschien voorzichtig zijn met de
oefeningen. Als er kiertjes in het litteken zitten, kunnen die gemakkelijk openspringen zodra er meer
spanning op komt. Als alles dicht zit kunt u verder met de oefeningen en kunt u smeren bijvoorbeeld met
Calendula-creme of een vette zalf om een mooiere herinnering aan de operatie te krijgen.
Pijn, dik en warm
Pijn zou tegenwoordig niet nodig zijn. Althans zo heet het. De eerste dagen na de operatie kan pijn erbij horen.
Pijn is een waarschuwing. Als u pijnstillers zou slikken tot u niets meer voelde, dan is het gevaar van
overbelasting en blijvende schade levensgroot aanwezig. Luister naar uw lichaam. Slik niet langer of meer dan
absoluut noodzakelijk. Pijn in het geopereerde gebied is logisch, zeker tijdens het oefenen. Bedenk dat er
waarschijnlijk niet alleen bot gebroken is maar ook banden en spieren gescheurd zijn.
Bedenk ook dat
de artsen behoorlijk tekeer zijn gegaan waardoor bewegen zeer doet.
Als u niet beweegt dan gaat het na verloop
van tijd nog meer zeer doen als u alsnog probeert te mobiliseren en wie wil er nu niet lopen?
Als u niet oefent, wordt de knie stijf en dik, maar als u te veel oefent, wordt hij ook stijf en dik. Een
tussenweg , als die al bestaat, moet u zelf met uw therapeut zoeken en zal per persoon verschillen.
Vaak, vooral de eerste weken, wordt de knie dik en warm. Koelen met een nat washandje, ijsklontjes of een cold-pack
(been beschermen met bv een kopjesdoek) geeft enorm verlichting. Het is allemaal een reactie op wat er in het
gewricht gebeurd is.
Het onderbeen
In de loop van de dag kan het onderbeen en de voet dik worden en verkleuren. Meestal is dat een gevolg van te
lang naar beneden hangen.
Dus de oplossing is simpel; leg het been hoger dan horizontaal, eventueel met een dun hoofdkussen in de
lengte
onder het been dat het been tot de enkel ondersteunt. Dit kussen moet de druk van het been goed verdelen en niet
ergens te harde druk geven; in dat geval bestaat het gevaar van stilstand van de bloedcirculatie en loopt u risico
op trombose. Veel beter is een bed waarvan het voeteinde aangepast omhoog kan.
Dit dik worden en verkleuren hoort er de eerste weken (soms nog veel langer) gewoon bij. Geen zorgen over maken.
Als het been weer belast gaat worden en de spieren het vocht weg kunnen pompen neemt dit langzaam af.
Let op: Pas als uw enkel niet bij hoogleggen na verloop van tijd zijn normale omvang en kleur terugkrijgt,
wordt het tijd daar eens naar te laten kijken.
Ook een glanzende, verkleurde huid aan onderbeen of voet, dus buiten het operatiegebied, die koud, warm of nat
aanvoelt, eventueel samen met veranderende teennagels aan de geopereerde kant geven reden tot bezorgdheid. In
dat geval ook tussen twee afspraken door contact opnemen met de chirurg.
De voet
Die ziet er na een tijdje niet meer uit; dikke lagen eelt ontsieren de voet. Het hoort er bij en het gaat vanzelf
weer over.
Lekker insmeren of in laten smeren met een handcrème. Geen zorgen over maken.
Een koude voet kan vervelend zijn. Het komt doordat de spieren het bloed niet goed rondpompen.
Bewegen dus, of lekker masseren, een warme wijde sok helpt ook
Rugklachten
Als gevolg van het alsmaar op de rug liggen en hangen in de kussens, kunt u behoorlijk last krijgen van de
onderrug.
Die rugpijn komt voort uit het steeds recht en bol zijn van de rug, terwijl de natuurlijke houding van de
rug bij het lopen en staan hol is. Daarnaast vindt de rug de plotselinge rust niet fijn.
De op den duur stevige rugklachten kunnen met wat simpele maatregelen aanzienlijk verminderd worden.
Allereerst; probeer zo te zitten dat de rug toch zijn natuurlijke holling aan kan nemen. Een klein kussentje
in de rug ter hoogte van de taille, of lekker plat zo nu en dan met alleen een hoofdkussentje.
Kantel regelmatig het bekken naar voor en achter (rug extra hol en bol maken) en maak de benen langer en
korter door te schuiven vanuit de heup
Trombose
Wie als gezond mens ineens een knie-operatie moet ondergaan, zal van de ene op de andere dag aanzienlijk
minder bewegen. Bovendien worden bloedvaten tijdens de operatie dichtgeschroeid. Daardoor stremmen veel
processen in het lichaam en kunnen bloedklontjes ontstaan. Om dat te voorkomen, zal het ziekenhuis u over
het algemeen iedere dag een middel verstrekken, per injectie of met pillen, om trombose te voorkomen.
(antistolling of bloedverdunners)
Als u thuis bent, bent u uiteraard niet meteen weer vol ‘in bedrijf’. Het is dus belangrijk, om door te
gaan met die injecties of pillen. Ook uw huisarts kan deze middelen voorschrijven. Trombose kan akelige
gevolgen hebben en op zijn gunstigst de genezing van het geopereerde been aanzienlijk vertragen.
Ook is het heel goed om met de enkels (ook van het geopereerde been) te bewegen; elk half uur de voeten
op en neer, heen en weer en rondjes laten draaien.
Belasten
Als u 6 weken niet mag belasten, doe dan niet stoer door te denken dat u dat best sneller kan. Het kan
wel sneller, natuurlijk, maar geef die knie de gelegenheid te genezen, sterk te worden.
Het zelfde geldt
voor met krukken lopen. Leg ze niet sneller weg dan geadviseerd wordt. Als u te snel belast dan kan daardoor
het nog niet genezen gewrichtsoppervlak beschadigen. En een beschadigd oppervlak geeft op den duur meestal
slijtage (arthrose).
Als u van de chirurg alles weer mag doen, dan mag u los, maar niet eerder.
Meestal zal bij controle een foto gemaakt worden en op grond van die foto beslist de chirurg wat uw knie
kan hebben. Luister daarna, u hebt er de rest van uw leven plezier van.
Het klinkt als een open deur, maar er zijn teveel mensen die denken dat als het geen pijn meer doet, ze
alles weer kunnen en mogen.
Loophulpen
Er zijn verschillende loopmiddelen die het onbelast lopen mogelijk maken. Ze zijn vaak via de kruisvereniging
of de zorgwinkel te lenen. Uw zorgverzekeraar kan er meer over vertellen.
Voor de meeste van die loophulpen geldt dat er rubber doppen onder zitten. Die doppen moeten niet hard geworden
zijn; ze zouden dan uitgedroogd zijn en glijden weg op de ondergrond. Let daar bij het lenen goed op. Nieuwe
dopjes kosten een paar euro, bezuinig er niet op maar neem het zekere voor het onzekere. Meestal zorgt de
uitlener er goed voor en zijn de doppen in prima staat.
Het rekje:
Voordeel; erg stabiel, je kunt er heel goed op steunen, vrij veilig.
Nadeel; na elke stap moet het rekje opgetild worden en vooruit gezet worden. De loopsnelheid blijft hier
heel laag mee. De houding is meestal wat voorovergebogen en niet rechtop.
Wordt vaak gebruikt bij oudere mensen en bij mensen die wat extra steun goed kunnen gebruiken.
De rollator;
Voordeel; een veel normaler looppatroon, het ding rolt vanzelf verder. Een kopje koffie vervoeren is alleen
met een rollator mogelijk. Je kunt erop gaan zitten om even uit te rusten. Een emmertje met sop past er ook
heel goed op..... Blijf voorzichtig!
Nadeel; geeft minder steun dan een rekje. Is eigenlijk pas goed bruikbaar als u 50% mag belasten.
Het ding rolt bovendien vanzelf verder, ook heuvel af. De handen
moeten daarom constant op de handrem gehouden worden om dat te voorkomen. Mensen lopen vaak wat voorover en wat
krom achter een rollator.
De krukken
Voordeel; je loopt er meestal goed rechtop mee, het looppatroon is er netjes mee. Ook als u een been
niet mag belasten en u bent er even aan gewend dan kunt u er toch grote snelheden mee bereiken. Vooral
kinderen rennen ermee over het schoolplein.
Nadeel; nog minder steun dan bij de vorige twee. Een kop koffie vervoeren is onmogelijk als je 2 krukken
nodig hebt. (krantje past in een linnen tasje om de nek of in een rugzakje). Als er een glad plekje op de
grond is, dan vindt uw kruk hem. Pas dus op.
Als u van tevoren weet dat u de krukken lange tijd nodig hebt, dan loont het om een paar mooie te kopen;
die hebben vaak een ergonomisch gevormd handvat en zijn toch niet heel duur.
Na verloop van tijd, als u meer mag belasten, dan kunt u een kruk in de hoek laten staan en worden de
mogelijkheden steeds groter. (kopje koffie meenemen).
Overige;
Op een gladde ondergrond en een redelijk stabiele knie kunt u uzelf op een stabiele stevige
burostoel achteruit door de hele kamer duwen.
Een barkruk in de keuken maakt het koken snel weer mogelijk. En aardappelen schillen gaat ook aan
tafel, strijken kan ook zittend.
Denk ook eens aan de mogelijkheden van de computer; met een klein programmaatje kunt u vaak al
inloggen op het werk en er zo niet helemaal uitraken.
Oefenen
Zoals eerder genoemd, is oefenen heel belangrijk. Niet zozeer langdurig, maar wel vaak. Elk uur van de dag.
Even wat feiten;
Om goed te kunnen lopen moet u de knie goed kunnen strekken. Dat wil zeggen net zover als de andere knie
of hooguit enkele graden minder ver.
Om te kunnen fietsen moet u minstens 90 graden kunnen buigen, liever nog 110 graden. Bovendien is een knie
blijvend soepeler en minder pijnlijk als u verder kunt buigen dan 90 graden, vandaar dat daar zoveel nadruk
op komt te liggen.
Mocht u de gelegenheid hebben om in water te oefenen, dan maakt dat het allemaal veel lichter. U moet alleen
enorm oppassen om niet uit te glijden op gladde/natte zwembadtegels. Eigenlijk is een openbaar zwembad pas aan
te raden als u weer volledig mag belasten. Maar ook een oversized bad of een whirlpool bij vrienden in de tuin
is misschien een mogelijkheid. Vergeet ook niet uw armen te trainen. Zij krijgen het extra te verduren.
Sporten als vervolg
Als u weer hersteld bent en 100% mag belasten, kies dan zorgvuldig een manier van bewegen die bij u past. Bewegen, belasten, het is voor iedereen uitstekend.
Nordic Walken, een wandelsport die vanuit Noorwegen een vlucht heeft genomen, is een goede vorm van sport, als u weer mag belasten. Een deel van het lichaamsgewicht wordt overgenomen door de schoudergordel, u bent gedwongen om rechtop te lopen en zult minder snel scheef zakken in een poging om een been te ontzien. Een paar lesjes kunnen geen kwaad, misschien wil een gevorderd loper u wel op weg helpen. Gewoon wandelen zonder stokken is natuurlijk ook prima.
Zwemmen. Van oudsher een mooie manier om in je eigen tempo aan beweging, souplesse en conditie te werken. In veel zwembaden worden ook fitnesslessen verzorgd. Probeer eens, of dat voor u een oplossing is om ook al hebt u al lang geen last meer van uw been, uw lichaam op peil te houden.
Fietsen. Pak de fiets, dat kost u niets!
Gymnastiek of Pilates. In groepsverband al uw spieren blijven bewegen en versterken, zelfs uw lachspieren,
terwijl u een stok achter de deur hebt door de verzorgde lessen. Een uitstekende keuze.
Tijd
Als het u allemaal niet snel genoeg gaat, bedenk dan, hoe u er aan toe was en wat u kon de dag na de
operatie of een week geleden.
Tijd heelt alle wonden en voor de genezing van uw been heeft u soms een lange adem nodig. U bent niet
de enige bij wie het moeite kost om weer op de been te komen, maar als u eenmaal weer fit bent en alles
weer kunt doen, mag u gerust trots zijn op de prestatie die u geleverd hebt.
Soms bent u wel een jaar verder
voor u zover bent.
Als u opmerkingen hebt of wellicht wel aanvullingen of adviezen voor lotgenoten, mailt u dan?
Heel veel succes!
Terug naar de top van de pagina.