Achillespeesontsteking of achillespeestendinose
Een achillespees"ontsteking" is vaak een langdurige blessure. Ook het herstel, zelfs met een zorgvuldige
oefen- en trainingsopbouw, eist veel geduld en doorzettingsvermogen.
Een spier is goed doorbloed en geneest vaak makkelijk. Een pees is van nature veel minder goed doorbloed en geneest moeizamer.
Anatomie
De kuit bestaat uit twee grote spieren: de oppervlakkige tweekoppige Musculus Gastrocnemius en de diepe Musculus Soleus.
Die spieren komen laag in de kuit samen en hechten via de Achillespees aan op het hielbeen van de voet.
Ze duwen de voetzool naar beneden en hebben dus een functie bij het op de tenen staan en het
afzetten van de voet zoals bij wandelen, lopen en springen.
Bij deze acties kunnen krachten tot 7x het
lichaamsgewicht op de pees inspelen. Met name daardoor is de pees heel gevoelig voor blessures, niet alleen bij de wat oudere,
niet-regelmatig trainende sporter maar ook bij professionele atleten.
Wat gaat er mis
De oorzaak van de problemen is een overbelasting. Meestal is er een vaak uitgevoerde beweging die te zwaar is of op een verkeerde
manier wordt uitgevoerd.
Vroeger werd gedacht, dat er dan altijd een achillespeesONTSTEKING (tendinitis) ontstond, soms zeer langdurig.
Onderzoek
heeft echter uitgewezen dat er, vooral in de achillespees
voornamelijk sprake is van een degeneratieve verandering in de vezels van de pees, een zogeheten tendinose.
Daardoor is het accent van de behandelingen veranderd.
Terug naar de top van de pagina
Wat is het verschil tussen een tendinitis en een tendinose?
In de praktijk is het moeilijk te achterhalen of er sprake is van een tendinose of een tendinitis, maar onderzoek heeft
uitgewezen dat er in de
achillespees veel vaker een tendinose is dan een tendinitis. Daarom dienen we bij de behandeling uit te gaan van een
overbelasting tendinose. Dat heeft gevolgen voor de therapie.
Overbelasting tendinose (degeneratie van de pees)
- Komt vaak voor
- Hersteltijd acute vorm 6-10 weken
- Hersteltijd chronische vorm 3-6 maanden
- Waarschijnlijkheid tot volledig herstel in sportactiviteiten bij chronische symptomen: 80%
- Conservatieve therapie gericht op bevordering vezelregeneratie en kracht
- Rol chirurgie: Wegsnijden abnormaal weefsel
- Chirurgische ingreep is in 70%-85% succesvol
- Hersteltijd na chirurgie 4-6 maanden
Overbelasting tendinitis (ontsteking van de pees)
- Komt zelden voor
- Hersteltijd acute vorm enkele dagen tot maximaal 2 weken
- Hersteltijd chronische vorm 4-6 weken
- Waarschijnlijkheid tot volledig herstel in sportactiviteiten bij chronische symptomen 99%
- Conservatieve therapie gericht op ontstekingsremmende medicatie
- Rol chirurgie: Niet bekend
- Chirurgische ingreep in 95% van de gevallen succesvol
- Hersteltijd na chirurgie minder dan 3-4 weken
Terug naar de top van de pagina
In ieder geval wordt de pees op de overbelaste plaats dik, soms rood en warm, en vaak heel pijnlijk. Vaak is de dikte
aan de buitenkant goed te voelen. Ook kan de pees die nu te dik is geworden voor de peesschede waar hij
doorheenloopt bij belasten gaan kraken. Het kan klinken als het geluid van voetstappen in de sneeuw.
Wat zijn de verschijnselen
Peesproblemen kennen ruwweg 5 stadia. Het kan zijn dat niet alle stadia doorlopen worden. Dit soort problemen
ontstaan meestal geleidelijk.
- Er is pijn, stijfheid en vermoeidheid na het sporten of het bewegen die een paar uur duurt.
- Bij het begin van het sporten is er even pijn, maar die verdwijnt weer als er even doorgesport is. Even later komt de pijn weer terug. De napijn duurt nu langer, tot de
andere dag.
- De pijn is tijdens het sporten aanwezig en blijft dag en nacht. Alleen langdurige rust heeft invloed op deze pijn.
- De pijn is nu zo hevig dat het sporten er niet goed mogelijk door is.
- Er is veel pijn, ook als er niet belast wordt. Zelfs een langdurige rust heeft geen invloed meer op de pijn.
Soms is er op een Röntgenfoto een kalkdepot te zien bij een langdurige probleem.
Een chronische achillespeestendinose kan de pees dusdanig verzwakken dat er een
achillespeesruptuur kan ontstaan.
Wat zijn de oorzaken van een tendinose van de achillespees
Helaas, er zijn er vele:
- Foute stand van de voet. Platvoeten, doorgezakte voet, beenlengteverschil.
- Bewegingsbeperking van de enkel.
- Onvoldoende demping van zool en hak, in relatie tot de ondergrond.
- Doortrainen ondanks klachten in een beginstadium.
- Instabiliteit van de enkels waardoor de pees meer kracht moet zetten dan nodig.
- Overbelasting door teveel sporten, te zware trainingsopbouw, onregelmatig sporten.
- Knellende schoen tegen de pees.
- Te hoog lichaamsgewicht waardoor er relatief te grote krachten worden gezet op de pees.
- Te zwakke spieren.
- Te harde ondergrond.
- Gebruik van Fluorchinolonen (bactericide breedspectrum-antibiotica) kan leiden tot
peesontstekingen en zelfs peesrupturen. Bij gebruik van deze middelen is intensieve fysiotherapie
gecontraïndiceerd.
Bedenk wel, dat 10 km hardlopen betekent dat je 10.000 keer afzet, met meer dan je lichaamsgewicht, tenminste als de paslengte een meter is. Slechte demping,
overgewicht en zo gaan dan een heel grote rol spelen.
Terug naar de top van de pagina
Wat moeten we eraan doen?
Uitgaande van een tendinose:
- Excentrische spierversterking. Dit is een aanspanning waarbij de spier zich verlengt. Waarschijnlijk worden hierdoor de cellen in de pees geprikkeld om
nieuwe vezels aan te maken waardoor het herstel in gang wordt gezet.
- Enkele weken relatieve rust is noodzakelijk. In die tijd kan de
conditie op een andere manier
op peil gehouden worden, bijvoorbeeld door te zwemmen.
- Uitleg. Als iemand weet wat er aan de hand is, dan kan hij er adequaat mee omgaan. Mede daarom deze webpagina.
- Biomechanische correctie. Ofwel; we moeten proberen te achterhalen waar het probleem vandaan kwam. Was de training
te zwaar, de spier te zwak? Hoe is de stand van de voet tijdens het sporten?
Had u net nieuwe schoenen? Gooi de oude nog niet weg, maar gebruik ze een tijdje om en om. Zo voorkomt u een abrupte standsverandering.
Een podotherapeut of een goede sportzaak kan u adviseren over merk en type schoenen en eventuele zooltjes. U kunt
tijdelijk ter ontlasting een wat hogere hak dragen.
Is de lengte van de spier wel adequaat voor de actie die eraan gevraagd wordt? De spier moet op de ideale lengte komen door op de juiste manier te
rekken en te strekken.
- IJs kan, anders dan andere ontstekingsremmende middelen, gunstig werken in de behandeling van een tendinose. Dus coldpacks of ijsblokjes meerdere malen per dag
toepassen. Pas op voor bevriezen, leg er een doekje tussen.
- Electrotherapie kan de vezelregeneratie bevorderen.
- Braces of orthesen kunnen de belasting van de pees verlagen, evenals een hakverhoginkje. (ook een op maatgesneden stukje vloerbedekking
onder de hiel in de schoen kan zijn werk doen en is erg eenvoudig toe te passen).
- Fricties, die al van ouds werden gebruikt, hebben een bewezen positief effect op de proliferatie van de fibroblasten die
nieuw collageen aanmaken. Dat versnelt herstel.
- Chirurgie. Omdat er niet altijd het gewenste effect is van operaties en het herstel daarna nogal lang is, wordt chirurgie pas toegepast als
een conservatieve behandeling niet helpt.
Bij het oefenen en het hervatten van de activiteiten is het niet verstandig te hard en te snel te gaan. Uw fysiotherapeut zal u adviseren.
De achillespeestendinose lijkt soms erg op een slijmbeursontsteking (bursitis).
Terug naar de top van de pagina